Toàn bộ kinh nghiệm luyện nghe tiếng anh của mình trong một bài viết

Hoàng Văn Trung · 12/02/2026

Cuối năm 2018, mình bắt đầu học tiếng anh nghiêm túc từ mất gốc. Và có thể như nhiều bạn bây giờ, mình bị:

  • kém từ vựng nên đôi khi nghe không hiểu gì
  • phát âm sai, không biết rõ các quy tắc phát âm trong tiếng anh, nên đôi khi nghe cũng sai luôn
  • vừa nghe vừa dịch trong đầu, nên không thể nào hiểu kịp người ta đang nói gì cả

Nhưng rồi qua khoảng 8 tháng cố gắng, tìm tòi, thì mình cũng đã vượt qua được những khó khăn trên, thi được 850 TOEIC vào 6/2019, sau đó là 955 đến 990 TOEIC.

Bài viết này là chi tiết những gì mình đã làm, để đi từ điếc tiếng anh đến nghe hiểu tiếng anh thành thạo như bây giờ.

Mình chia hành trình luyện nghe thành 3 cấp độ:

  • Cấp độ 1: Nghe hiểu câu cơ bản
  • Cấp độ 2: Nghe hiểu bài nói cơ bản
  • Cấp độ 3: Nghe hiểu bài nói nâng cao

LEVEL 1: TỪ NGHE KHÔNG ĐƯỢC GÌ ĐẾN NGHE HIỂU CÂU CƠ BẢN (2–3 THÁNG)

Mình có 1 câu ví dụ:
"You should put it in a box"

Làm sao để nghe hiểu được câu này? Theo mình, có 2 yếu tố chính.

Yếu tố 1: Bạn cần có từ vựng

Bạn cần biết "put it in" là gì để có thể hiểu nghĩa của nó.
Cụm từ này khá đơn giản, hầu hết các bạn đọc câu này đều hiểu được nó nghĩa là gì.

Yếu tố 2: Nắm được các quy tắc phát âm (QUAN TRỌNG HƠN)

Mình tin là 80% những bạn đọc hiểu câu trên, chưa chắc đã nghe hiểu được nó.

Tại sao? Vì khi người bản xứ nói, họ sẽ có ngữ điệu, có nối âm liên tục.
Hầu hết những bạn ít luyện nghe sẽ không thể nào nghe ra, bởi vì cách bạn đọc và cách người bản xứ nói là hoàn toàn khác nhau.

10 quy tắc phát âm bạn cần nắm

  1. Bảng IPA (International Phonetic Alphabet)
    Là bảng ký hiệu giúp bạn biết cách phát âm chính xác từng âm trong tiếng Anh.
    Ví dụ: từ “cat” có ký hiệu /kæt/.

  2. Trọng âm (Word Stress)
    Ví dụ: 'present (danh từ) vs pre'sent (động từ)

  3. Nối âm (Linking sounds)
    Ví dụ: "take it" => /tei kit/

  4. Contractions (Rút gọn từ)
    Ví dụ: I am => I’m, he will => he’ll

  5. Weak form (Dạng yếu)
    Ví dụ: "to" phát âm /tə/ trong câu: "I want to go."

  6. Quy tắc phát âm đuôi -s/es/ed
    Ví dụ: "tells" => /telz/

  7. Ngữ điệu câu (Intonation)

    • Yes/No questions: lên giọng
    • Câu trần thuật, WH-questions: xuống giọng

  8. Flap T (T nhẹ như D)
    Ví dụ: "butter" => /ˈbʌdər/

  9. Âm /t/ trước /n/
    Ví dụ: "mountain" => /ˈmaʊntn/

  10. Âm /t/ sau /n/
    Ví dụ: "center" => /ˈsenər/

Và đó là tóm tắt 10 quy tắc bạn cần biết, nhưng vấn đề nữa là:
“biết và nghe được nó, là 2 vấn đề hoàn toàn khác nhau.”

Phương pháp: Nghe chép chính tả

Nghe chép chính tả là gì?

Bạn nghe đi nghe lại một câu trong bài nghe.
Cố gắng chép lại toàn bộ những gì mình nghe được.
Sau đó, so sánh với transcript gốc để kiểm tra lỗi sai và điều chỉnh lại.

Phương pháp này cực kỳ hiệu quả để:

  • luyện ngữ điệu
  • sửa phát âm
  • luyện nối âm
  • nắm vững các quy tắc phát âm

Khi chép xong một câu, bạn sẽ bắt đầu nhận ra:

  • À, thì ra mình phát âm sai từ này nên không nghe ra
  • À, hóa ra chỗ này hai từ nối lại với nhau nên mình tưởng là một từ lạ
  • Câu này người ta lên giọng cuối câu...

Nếu bạn kiên trì thực hành mỗi ngày 1 giờ trong 2–3 tháng, mình tin chắc khả năng nghe hiểu của bạn sẽ cải thiện rất nhiều.

Lưu ý:
Mục đích là luyện quy tắc phát âm, nên hãy chọn bài nghe ít hoặc không có từ vựng mới.

LEVEL 2: TỪ NGHE HIỂU CÂU ĐẾN NGHE HIỂU HỘI THOẠI, BÀI NÓI CƠ BẢN (2–3 THÁNG)

Muốn lên level này, bạn phải rèn luyện khả năng suy nghĩ bằng tiếng Anh.

Bạn không thể vừa nghe vừa dịch.

Ví dụ khi nghe: "I went to the beach"
Não bạn phải:

  • Nghe: I - went - to - the - beach
  • Dịch: Tôi - đã đi - đến - cái - bãi biển
  • Ghép: "Tôi đã đi đến bãi biển"

→ Trong khi đó, câu tiếp theo đã xuất hiện.

3 phương pháp chính

1. Nghe những bài cơ bản, dễ hiểu

Khoảng 3000 từ vựng phổ biến chiếm 90–95% tiếng Anh giao tiếp hằng ngày.

Nếu bạn đọc hiểu được nhưng nghe không hiểu được,
không phải vì bạn kém, mà là vì tai chưa tiếp xúc đủ nhiều.

→ Chìa khóa: bài dễ, tốc độ chậm, ý nghĩa rõ ràng.

Cơ chế này gọi là Automaticity – tự động hoá ngôn ngữ.

Kênh YouTube gợi ý:

  • Easy English
  • I'm Brian - study with me
  • Reach
  • Slow English podcast
  • English with... (Lucy, Vanessa, Bob,...)
  • Comprehensible Input (learn English the easy way)

2. Nghe lặp đi lặp lại

  • Chọn bài bạn thích
  • Nghe đi nghe lại
  • Nói theo những câu hay

→ hình thành phản xạ tự nhiên

3. Luyện Shadowing

Nghe → nói theo y hệt nhịp, ngữ điệu, cảm xúc.

Từ khóa tìm:
"shadowing practice"
"English shadowing for beginners"

LEVEL 3: NGHE HIỂU BÀI NÓI, HỘI THOẠI NÂNG CAO

Vấn đề còn lại chỉ là: từ vựng.

Level này là level bạn cần liên tục cải thiện suốt đời.

Cách học từ vựng hiệu quả:

  1. Ôn tập lặp lại ngắt quãng (Anki)
  2. Chủ động gợi nhớ (flashcard)
  3. Học qua ngữ cảnh thực tế
  4. Học kèm hình ảnh
  5. Học kèm phát âm

TÓM TẮT TẤT CẢ

5 điều để đi từ điếc nghe → nghe hiểu thành thạo:

  1. Nghe chép chính tả (1 tiếng/ngày, 2–3 tháng)
  2. Nghe tiếng Anh mỗi ngày với nội dung dễ, ít từ mới
  3. Nghe lặp lại bài yêu thích để hình thành phản xạ
  4. Tăng cường từ vựng mỗi ngày
  5. Kiên trì đủ lâu (tối thiểu 3–6 tháng)

Mình là Trung, dạy TOEIC tại Đậu TOEIC
#dautoeic

Luyện nghe chép từng câu

Tác giả

Hoàng Văn Trung — Người sáng lập Đậu TOEIC · 990 TOEIC. Tự học TOEIC từ mất gốc lên 990, dạy TOEIC từ 2021 cho hơn 600 học viên và xây dựng Đậu TOEIC để mọi người tự học được ở nhà.

Bài viết liên quan